Een plukbos

Plukbos Paardenspeelwei is een initiatief van buurtbewoners in de omliggende straten (Alteveer, Biesdelselaan) in het kader van 'Ik buurt mee'. De Paardenspeelwei zelf is in 2012 ontstaan nadat de buurt ook al intensief contact had met de gemeente om meer speelruimte te krijgen voor de kinderen van Velp-Noord, specifiek de wijk 'Beekhuizen' ten noorden van de Beukenweg/Ringallee.

Geen voedselbos

Een plukbos lijkt op een voedselbos: een plek waar je lekker kunt genieten van de natuur en bijvoorbeeld een appeltje kunt plukken om op te eten.

Waarom is de Paardenspeelwei dan geen voedselbos?

De Paardenspeelwei voldoet niet aan de definitie van een voedselbos: te klein, te weinig verschillende planten en plantlagen, niet in ecologisch evenwicht. In 2017 stelde 21 partijen samen de Green Deal Voedselbos op. Onder die partijen waren de Rijksoverheid, 2 provincies een aantal betrokken stichtingen en een aantal onderzoekspartijen. Samen hebben zij 5 kenmerken opgesteld om iets een voedselbos te noemen:

• een door mensen ontworpen productief ecosysteem naar het voorbeeld van een natuurlijk bos, met een hoge diversiteit aan meerjarige en/of houtige soorten, waarvan delen (vruchten, zaden, bladeren, stengels ed.) voor de mens als voedsel dienen;
• aanwezigheid van een kruinlaag van hogere bomen;
• aanwezigheid van minimaal 3 van de andere niches of vegetatielagen van resp. lagere bomen, struiken, kruiden, bodembedekkers, ondergrondse gewassen en klimplanten;
• aanwezigheid van een rijk bosbodemleven;
• een robuuste omvang, d.w.z. een oppervlakte van minimaal 0,5 hectare in een ecologisch rijke omgeving; in een ernstig verarmde omgeving is een minimale oppervlakte tot 20 hectare vereist.

Bron: Green Deal Voedselbossen

Met slechts 800m² oppervlak is het Plukbos-deel van Paardenspeelwei veel kleiner dan de minimale 5000m². Er zijn weinig hogere bomen al zijn deze wel aangeplant (tamme kastanje), ze moeten simpelweg nog wel wat groeien. Er zijn lagere bomen (o.a. appel), stuiken (o.a. framboos, vlierbes) en wat bodembedekkers (o.a. aardbei), maar het 7-lagen model (of zelfs 9) halen we niet. Ook is er niet direct een rijk bosleven en is het plukbos simpelweg te klein om zelfstandig in ecologisch evenwicht te komen.

Ons plukbos is dus vooral een leuk project om iets te doen met tuinieren van eetbare bomen en planten op een openbare plek, namelijk in de Paardenspeelwei. En iedereen mag meedoen, plukken, opeten en genieten van het plukbos.

Spelregels

Om het voor iedereen leuk te houden gelden er drie spelregels:

• Behandel het Plukbos met zorg, laat alles heel en schoon achter. Dat geldt overigens voor de hele Paardenspeelwei. Neem dus vooral je afval mee naar huis!
• Zin om iets te plukken? Ga je gang, maar neem alleen wat je nu opeet en laat nog iets over voor anderen.
• Wil je helpen met planten of onderhoud? Leuk! Meld je even en overleg wat je kunt doen. Zo blijft er een beetje overzicht.

Ideeën bij de aanleg

Bij het aanleggen van het Plukbos hebben we eerst gekeken naar het terrein zelf: een licht-glooiend stuk grond met een matige grondkwaliteit. De grond is in de loop der jaren verarmd, heeft vrij veel stikstof en wordt door de zandondergrond snel droog. Geen ideale plek voor om voedsel te kweken. Maar ook niet onmogelijk en juist wel een uitdaging om dit stukje grond weer nieuw leven te geven: meer biodiversiteit en (op termijn) betere bodemkwaliteit en minder snel droog.

Daarbij laten we ons inspireren door de ideeën achter "permacultuur". Over permacultuur is de laatste jaren steeds meer geschreven. In het kort: permacultuur focust zich op het ontwerpen van de menselijke leefomgeving op een manier die ecologisch duurzaam en economisch stabiel is. Daarbij heeft permacultuur drie ethische principes die de basis vormen voor vele andere ideeën: zorg voor de aarde, zorg voor de mens en eerlijke aandelen. Of en hoe we permacultuur toepassen moet nog vormkrijgen in de komende maanden.

Doel is in ieder geval om het plukbos zo in te richten dat we de biodiversiteit verhogen, de bodemkwaliteit verbeteren en ons vooral richten op planten die zowel eetbaar zijn als dat zij bijdragen aan een natuurlijk evenwicht. Dus vooral meerjarige (inheemse) planten, alleen natuurlijke bestrijdingsmiddelen, bodemverbeterend en als het even kan lekker!

De aanleg van het plukbos is nog maar net begonnen. We vullen dit verhaal dus verder aan tijdens de aanleg.